|
Tasarý destek hizmeti kuruluþlarýnýn yetki almak için Bankacýlýk Düzenleme ve Denetleme Kurumuna (BDDK) baþvuru yapma zorunluluðu ortadan kaldýrýyor finansal holding þirketlerinin kurulmasýna kolaylýk saðlayor ve bankalarda aranan asgari ödenmiþ sermaye tutarýný 30 milyon liradan 60 milyon liraya çýkarýyor.
Bankacýlýk Kanununda Deðiþiklik Yapýlmasýna Dair Kanun Tasarýsýyla, “Finansal Holding Þirketi”, “Ana Ortaklýk” ve “Destek Hizmeti Kuruluþu’nun” tanýmlarý yeniden yapýlýyor. Tasarýya göre, bir þirketin finansal holding þirketi olarak deðerlendirilebilmesi için ortaklýklarýyla arasýndaki iliþki açýk bir þekilde belirleniyor ve dolaylý yoldan sahip olunan paylar nedeniyle finansal holding þirketi olarak deðerlendirilmesinin önüne geçiliyor.
Kontrolündeki ortaklýklarla kurul tarafýndan belirlenen usul ve esaslarla tanýmlanan ortaklýklarýn finansal tablolarýný nezdinde konsolide eden banka, ana ortak olacak.
Destek hizmeti kuruluþu tanýmýnda yapýlan deðiþiklikle bankalarýn maliyetlerinin azaltýlmasý amacýyla mevduat veya katýlým fonu kabulü ile Kanun uyarýnca kredi sayýlan iþlemleri dýþýnda gerçekleþtirebilecekleri faaliyetlerini, kendi adlarýna baþka kuruluþlar aracýlýðýyla gerçekleþtirmelerine ve yardýmcý nitelikte hizmet almalarýna imkan tanýnýyor.
Mali Eylem Görev Grubu (Financial Action Task Force- FATF) tarafýndan belirlenen kara paranýn aklanmasý ve terörün finansmaný ile mücadele ilkelerine uyum kapsamýnda, Türkiye’de herhangi bir hizmet birimi bulunmayan ya da tam gün çalýþan personel istihdam etmeyen bir banka (Tabela Bankasý-Shell Bank) kurulamayacak veya bu nitelikleri haiz olmayan ya da bankacýlýk iþlemleri ile kayýtlarý açýsýndan resmi bir otoritenin denetim ve iznine tabi olmayan yurtdýþýnda kurulu bir bankanýn þubesi veya temsilciliði açýlamayacak.
Türkiye’de kurulacak olan bankalarda aranan 30 milyon liralýk asgari ödenmiþ sermaye tutarý, 60 milyon liraya yükseltilecek.
Banka kurucularýnda, FATF ilkeleri ile uyumlu olarak terörün finansmaný suçundan veya bu suça iþtirakten hükümlü olmamasý þartý aranacak. “Kara para aklama suçu”, “suçtan kaynaklanan mal varlýðý deðerlerini aklama suçu” olarak deðiþtirilecek.
Kuruluþ izni almýþ olan bankalarýn faaliyete geçebilmesi için, kurucularý tarafýndan asgari sermayenin yüzde 20’si tutarýndaki sisteme giriþ payýnýn en az dörtte birinin Fon hesabýna yatýrýldýðýna dair belgenin ibraz edilmesi gerekecek.
Mevcut düzenlemede bu oran yüzde 10 olarak belirleniyordu.
BANKALARIN YURT DIÞINDA FAALÝYETTE BULUNMALARI Türkiye’de kurulan bankalarýn, kýyý bankacýlýðý bölgeleri de dahil olmak üzere, yurt dýþýnda þube veya temsilcilik açmalarý, ortaklýk kurmalarý veya kurulmuþ ortaklýklara katýlmalarý, Bankacýlýk Düzenleme ve Denetleme Kurulunun iznine baðlý olacak. Böylece, bankalarýn yurtdýþýnda faaliyette bulunma taleplerinin daha makul ve adil bir þekilde deðerlendirilebilmesi için aranan koþullar yurtiçinde þube açýlmasý ile ayný hale getirildi.
Bankalarýn baðýmsýz denetim faaliyetleri ile Kurul tarafýndan zorunlu tutulmasý halinde, bankalarýn varlýklarýnýn, hak ve yükümlülüklerinin ya da kredi müþterilerinden alýnacak teminatlarýn deðerlemesi ve kendilerinin ya da kredi müþterilerinin derecelendirilmesi faaliyetlerini gerçekleþtirecek olan kuruluþlarýn yetkilendirilmesine, yetkilerinin geçici veya sürekli olarak kaldýrýlmasýna, Kurul karar verecek. Buna iliþkin usul ve esaslar, ilgili meslek birliklerinin görüþü alýnarak Kurul tarafýndan belirlenecek.
Bir bankada nitelikli paya sahip tüzel kiþilerin paylarýnýn doðrudan veya dolaylý olarak el deðiþtirmesi veya yönetim veya denetim kurullarýna üye belirleme imtiyazý veren paylarýn tesisi ve devri, kurucularda aranan nitelikleri taþýmasý þartýyla Kurulun iznine baðlý olacak.
BANKA YÖNETÝCÝLERÝ YEMÝN EDECEK Bankalarda genel müdür yardýmcýsý olabilmek için en az 7 yýllýk mesleki deneyime sahip olma ve lisans düzeyinde öðrenim görme þartý aranacak. Baþka unvanlarla istihdam edilseler dahi, yetki ve görevleri itibarýyla genel müdür yardýmcýsýna denk veya daha üst konumlarda görev yapan diðer yöneticiler de bu Kanunun genel müdür yardýmcýlarýna iliþkin hükümlerine tabi olacak.
Bankalarýn yönetim kurulu üyeleri ile müdürler kurulu baþkan ve üyeleri, seçilmeleri veya atanmalarýndan sonra yerel ticaret mahkemesi huzurunda yemin etmedikçe göreve baþlayamayacak.
Bu kiþiler ile genel müdür ve yardýmcýlarý ve imza yetkisine sahip mensuplarýndan bölge müdürleri, þube müdürleri ve genel müdürlük merkez teþkilatýnda yer alan bölüm, kýsým, grup ve bunlara eþdeðer isimler altýnda faaliyet gösteren birimlerin yöneticileri, mal bildiriminde bulunacak.
DESTEK HÝZMETÝ RAPORLARI KURUMA VERÝLMEYECEK Bankalarýn alacaklarý destek hizmetleri ile ilgili hazýrlayacaklarý raporu, Kuruma sunma zorunluluðu kaldýrýlacak.
Bankalar destek hizmeti almadan önce, alacaklarý destek hizmetinden doðabilecek riskler ile bunlarýn yönetilmesine, beklenen fayda ve maliyetin deðerlendirilmesine iliþkin, gerektiðinde Kuruma ibraz edilmek üzere, yazýlý bir rapor hazýrlayacak.
Münhasýran bankalarýn yönetim kurullarýnca veya iç sistemlerinde yer alan birimlerce icra edilmesi gereken faaliyetler ile iþlemlerinin muhasebeleþtirilmesi ve finansal raporlarýnýn düzenlenmesi faaliyetleri destek hizmetine konu edilmeyecek. Alýnacak destek hizmeti, bankalarýn yasal yükümlülüklerini yerine getirmelerini, ilgili düzenlemelere uymalarýný ve etkin biçimde denetlenmelerini engelleyici nitelikte olamayacak.
Kurul, gerektiðinde bankalarýn destek hizmeti alabilecekleri konularý belirlemeye veya banka ya da banka gruplarý itibarýyla destek hizmeti alýnabilecek konularý sýnýrlandýrmaya, yasaklamaya ya da sorumluluk sigortasý yaptýrýlmasýný zorunlu tutmaya veya destek hizmetinin niteliðine göre bu hizmetlerin alýnmasýný izin koþuluna baðlamaya yetkili olacak.
Merkez Bankasý tarafýndan kurulmuþ ya da Merkez Bankasý bünyesinde faaliyet gösterenler ile Sermaye Piyasasý Kurulunun denetiminde bulunan takas, saklama ve merkezi kayýt hizmeti kuruluþlarý, bu kanunun uygulamasýnda destek hizmeti kuruluþu olarak deðerlendirilmeyecek.
Bankalarýn mevduat veya katýlým fonu kabulü veya nakdi, gayrinakdi her cins ve surette kredi verme iþlemleri ya da bu Kanunun uygulamasýnda kredi olarak sayýlan iþlemler dýþýnda gerçekleþtirmeye yetkili olduklarý faaliyetlerden münhasýran birini banka adýna gerçekleþtiren kuruluþlarýn söz konusu faaliyetleri yürüttükleri birimler, þube olarak deðerlendirilmeyecek.
SORUMLULUK SÝGORTASI Baðýmsýz denetim kuruluþlarý verdikleri hizmetlerden doðabilecek zararlarý karþýlamak amacýyla yurtiçinde veya yurtdýþýnda kurulu sigorta þirketlerine Hazine Müsteþarlýðý tarafýndan genel þartlarý belirlenecek ya da bu þartlara uygunluðu teyit edilecek sorumluluk sigortasý yaptýrmakla yükümlü olacak. Deðerleme, derecelendirme ve destek hizmeti kuruluþlarý, hizmet verdikleri bankalarca talep edilmesi ya da Kurulca gerekli görülmesi halinde sorumluluk sigortasý yaptýracak.
Sermayesinin çoðunluðu ayrý ayrý veya birlikte Hazineye veya Özelleþtirme Ýdaresi Baþkanlýðýna ait bankalarýn her biri; doðrudan veya dolaylý olarak kontrol ettikleri ortaklýklar ile birlikte ayrý bir risk grubu oluþturacak. Bu durum, kamu iktisadi kuruluþlarý ile Özelleþtirme Ýdaresi Baþkanlýðýnýn sermayesinin çoðunluðuna sahip olduðu kuruluþlar için de geçerli olacak.
Kredi açma yetkisini haiz olanlar, kendileri ile eþ ve velayeti altýndaki çocuklarýnýn veya bunlarla risk grubu oluþturan diðer gerçek ve tüzel kiþilerin taraf olduðu kredi iþlemlerine iliþkin deðerlendirme ve karar verme aþamalarýnda yer alamayacak ve bu konuyu yazýlý olarak yetkililere bildirecek.
Banka yönetim kurulu üyelerinden yalnýzca bu sýfatlarý dolayýsýyla bankanýn dahil olduðu risk grubu içinde yer alanlar hakkýnda, bu hüküm uygulanmayacak.
MEVDUAT VE KATILIM FONU KABULÜ Tasarýyla, mevduat toplamalarý mümkün bulunmayan kalkýnma ve yatýrým bankalarýnýn fon saðlayabilecekleri alanlarýn geniþletilmesi amacýyla, Kurulca belirlenecek esaslar çerçevesinde, nakdi krediler dýþýnda, kredi olarak deðerlendirilen diðer iþlemler ile ilgili müþterilerinden saðlayacaklarý fonlar, mevduat olarak deðerlendirilmeyecek.
Kanun uyarýnca çýkarýlacak düzenlemelere göre finansal tablolarý ana ortaklýk nezdinde konsolide edilen ortaklýklar ile ilgili olarak Kurum, bu ortaklýklarýn gözetim ve denetimi ile yetkili mercilerle her türlü bilgi ve belge paylaþýmý ve iþbirliðinde bulunmaya yetkili olacak.
SIRLARIN SAKLANMASI Kurumun elde edeceði sýr niteliðindeki bilgi ve belgeler, ceza soruþturmasý ve kovuþturmasý kapsamýnda savcýlýklar ile ceza mahkemeleri, görevden ayrýlmýþ olsalar dahi, görevleriyle baðlantýlý olarak iþledikleri iddia edilen suçlardan dolayý baþlatýlan soruþturma ve kovuþturmalar ile baðlantýlý olarak talepte bulunacak Kurul Baþkaný ve üyeleri ile Kurum personeli dýþýnda hiçbir kiþi, kurum ve kuruluþa verilemeyecek.
Finansal holding þirketleri, ana sözleþme deðiþikliði, pay devirleri ile finansal raporlamaya iliþkin maddelerine tabi olacak. Kurul, Kanunun bazý maddelerinin finansal holding þirketleri için konsolide esasa göre uygulanmasý için yetkili kýlýnacak.
Kurul, idari para cezalarýna aykýrýlýk oluþturan fiillerin tespiti halinde, gerektiðinde bu fillerin niteliðini, uygulanacak idari para cezasýnýn banka mali bünyesi üzerinde yaratabileceði etkileri dikkate alarak ve gerekçelerini de açýklamak suretiyle ihtar vermeye yetkili olacak.
BBDK, YURTÝÇÝ VE DIÞINDA TEMSÝLCÝLÝK AÇABÝLECEK BBDK, düzenlemek ve denetlemekle görevli olduðu kuruluþlarýn yoðun olduðu illerde olmak kaydýyla yurtiçinde ve uluslararasý finans kuruluþlarýnýn ya da muadil mercilerin merkezlerinin bulunduðu yabancý ülkelerde Bakanlar Kurulu kararýyla temsilcilik açabilecek.
BDDK’ya verilen görevlerin gerektirdiði sürekli görev ve hizmetler; bankalar yeminli murakýplarý ve yardýmcýlarý, bankacýlýk uzman ve yardýmcýlarý, hukuk uzman ve yardýmcýlarý ile biliþim uzman ve yardýmcýlarýndan oluþan meslek personeli ve idari personel eliyle yürütülecek.
Tasarýyla, BDDK’da baþkanlýk müþaviri, daire baþkaný ve müdür, bankacýlýk, hukuk ve biliþim uzman yardýmcýlýðý ile bankalar yeminli murakýp yardýmcýlýðýna atanacaklara iliþkin usul ve esaslar, Anayasa Mahkemesinin iptal kararý doðrultusunda yeniden düzenleniyor.
Kurum tarafýndan istenilmesi halinde, söz konusu kuruluþlarda denetim yapma yetkisi bulunanlar tarafýndan düzenlenen rapor ve mütalaalarýn bir suretinin, anýlan kuruluþlarca Kuruma gönderilmesi zorunlu olacak.
Bu Kanun ile Tasarruf Mevduatý Sigorta Fonununa verilen görevlerin gerektirdiði sürekli görev ve hizmetler, Fon avukatlarý, denetçileri, denetçi yardýmcýlarý, uzman ve uzman yardýmcýlarýndan oluþan meslek personeli ve idari personel tarafýndan yürütülecek.
Fon personelinden kadro karþýlýðý sözleþmeli statüde istihdam edilen personelin hukuk, iktisat, siyasal bilgiler, maliye, bankacýlýk, iþletme, kamu yönetimi, mühendislik ve dengi dallarda en az 4 yýllýk yüksek öðretim kurumlarýndan veya bunlara denkliði kabul edilen yurt dýþýndaki yüksek öðretim kurumlarýndan mezun olmalarý veya anýlan alanlarda lisansüstü düzeyinde öðrenim görmüþ olmalarý þartý aranacak.
TMSF’NÝN ADI DEÐÝÞTÝRÝLÝYOR Varlýk yönetim þirketlerinin faaliyetlerinin gözetim ve denetimi, Fon tarafýndan gerçekleþtirilecek.
Tasarýyla “Tasarruf Mevduatý Sigorta Fonunun” ismi, “Türkiye Mevduat Sigorta Fonu” olarak deðiþtiriliyor.
BDDK’nýn açmasý düþünülen temsilcilikler için 4 kiþilik kadro ihdas edildi.
Bankalara, asgari ödenmiþ sermayelerini, yapýlan deðiþiklik ile artýrýlan tutara getirmeleri için 6 ay süre verilecek.
GENEL GEREKÇEDEN Tasarýnýn gerekçesinde, destek hizmeti kuruluþlarýnýn yetki almak için BDDK’ya baþvuru yapma zorunluluðunun ortadan kaldýrýldýðý, finansal holding þirketlerinin kurulmasýný engelleyici nitelikteki hükümlerin deðiþtirildiði belirtilerek, þöyle denildi:
“Uluslararasý finans piyasalarýnda yaþanan geliþmelere baðlý olarak banka sermayelerinin ve sisteme yeni giriþ yapacak bankalarýn mali bünyelerinin saðlamlýðýnýn göstergesi olarak sisteme giriþ payýnýn artýrýlmasýnýn uygun olacaðý sonucuna varýlmýþtýr. Bankalarýn ödenmiþ sermayelerinde getirilen artýþa uyum saðlanmasý için bir geçiþ süreci verilmesi öngörülmektedir. Uluslararasý kuruluþlar ile yapýlan görüþmelere baðlý olarak düzenlemelerin uluslararasý ilkelere uyumu anlamýnda banka kurucularýnda aranan þartlarda gerekli deðiþiklikler yapýlmýþ, yurtiçinde tabela banka kurulamayacaðý açýk bir þekilde hüküm altýna alýnmýþtýr.” Kaynak: ntvmsnbc |