Hukukevi.Net

Arabuluculuğun, adalet sistemini tümüyle bozacak bir düzenleme olduğunu
savunan Öymen, yargılamanın açıklık esasına dayanırken yeni sistemde gizliliğin
esas alındığını ifade etti. Tasarıyı kabul etmeyeceklerini, yasalaşması halinde
iptali için Anayasa Mahkemesine götüreceklerini kaydeden Öymen, ''İsterseniz
gidin bizi bir kez daha Brüksel'e şikayet edin. Ama lütfen hukuk çizgisine gelin.
Mahkemelerin, yargıçların bağımsızlığını sağlayamazken arabulucuların
bağımsızlığını nasıl sağlayacaksınız?'' diye konuştu.
CHP İstanbul Milletvekili Algan Hacaloğlu, Meclisin, dokunulmazlıklar,
HSYK'nın yapısı ve yerleşik etik kuralları gibi AB'nin öngördüğü bazı
düzenlemelerden kaçınırken, yargı bağımsızlığını zedeleyebilecek bir düzenlemeyi
tartışmasını naif bulduğunu belirtti ve ''Bu hukukun özelleştirilmesidir''
dedi.
Adana Milletvekili Gaye Erbatur da tasarıyla ilgili endişelerinin
olduğunu, yeterince araştırılmadan ve hızla hazırlandığını ifade ederek,
Anayasaya aykırı olduğunu savundu. Düzenlemeyle adalete erişimin engellendiğini
savunan Erbatur, ''Diyarbakır'da kocasından şiddet gören bir kadın arabulucuya
gitti, o da şimdi polislerin yaptığı gibi 'anlaşın' deyip evine gönderecek. Kadın
yine dayak yemeye devam edecek. Tam eşitler arasında arabuluculuk olur. Kadın ile
erkek arasında eşitlik yok. Ülkenin bazı yerlerinde kadınlar tek başına karar
alamıyor, erkeğin namusu gibi görünüyor'' görüşünü savundu.
Yargının iş yükünü azaltmak için hakim ve savcı sayısının artırılması
gerektiğini ifade eden Erbatur, ''İkili bir hukuk sistemine mi geçiyoruz? Bununla
yargısal bir tartışma mı başlayacak'' diye sordu.

-''ENDİŞELERİM VAR''-

MHP İzmir Milletvekili Kenan Tanrıkulu, tasarıyla yeni bir meslek grubu
yaratılmak istendiğini belirterek, avukatlık ve diğer meslek mensuplarının bundan
rahatsız olabileceklerini, bu nedenle çeşitli karışıklıklara yol açabileceğini
söyledi. Hukuki bilgisi olmayan, 4 yıllık lisans mezunlarının arabulucu olmasına
imkan tanındığını anlatan Tanrıkulu, tüketici sorunlarından aile hukukuna kadar
çok farklı konuların arabuluculuk alanına girdiğini kaydetti.
DSP Balıkesir Milletvekili Hüseyin Pazarcı, tasarının kapsamının
düzeltilmemesi, genel hukuk sistemiyle bağlantısının kurulamaması halinde çok
büyük sorunlara neden olabileceğini belirterek, endişeleri olduğunu, bu nedenle
mevcut haline karşı olduğunu söyledi.
AK Parti Kastamonu Milletvekili Musa Sıvacıoğlu, ceza muhakemelerinde
uzlaşmanın getirildiğini hatırlatarak, ''Adliyelerde raflarda bekletilen
dosyalar, uzlaşma dosyalarıdır. Adliyelere gittiğimizde meslektaşlarımız
bunlardan bize yakınıyor. Arabuluculuk 3. kişi olmaktan çıkarılıp kurumsal bir
yapıya dönüştürülmüş. Bunları detaylandırmak gerekiyor, eksiklikleri var''
dedi.
AK Parti Bingöl Milletvekili Cevdet Yılmaz, uzlaşma kültürü için
arabuluculuk yasasının çıkarılmasının yeterli olmayacağını, eğitim yoluyla
kültürünün de verilmesi gerektiğini belirterek, yargıçların da bu kapsamda
değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
AK Parti Karaman Milletvekili Lütfi Elvan, çağdaş dünyanın benimsediği
bir düzenlemenin AB ülkelerinde olmayan bir ülke bulunmadığını ve başarıyla
uygulandığını ifade ederek, yargı yoluna erişimin engellenmediğini söyledi.
AK Parti Siirt Milletvekili Afif Demirkıran, konuya ideolojik
yaklaşılmaması gerektiğini, düzenlemenin yargının iş yükünü azaltacağını
kaydetti.

-''YARGIYA BAŞVURUYU ENGELLEMİYOR''-

Milletvekillerinin soru ve eleştirilerini yanıtlayan Adalet Bakanlığı
Kanunlar Genel Müdür Yardımcısı Akın Çatın, arabuluculuğun adli sisteme
alternatif ve onunla rekabet edici nitelikte olmadığını belirterek, yargısal
mekanizmalara başvuruyu engellenmediğini söyledi.
Dünyanın en büyük adalet sarayının İstanbul'a yapıldığını, sürekli yeni
mahkemeler açılmasına rağmen iş yüküne yetişemediklerini anlatan Çatın, ''Yeni
sistemle her şey kısa zamanda güllük gülistanlık olmayacak. Rüştünü ispat edecek.
Denetimli serbestlik de yeni ithal ettiğimiz bir sistem. Oysa AB'de uzun süreden
beri var ve hızla gelişiyor. Bu sistemin başarısı bize yeni düzenleme için ışık
tuttu. Bundan umutluyuz'' dedi.
ABD'de ceza ve hukuk uyuşmazlıklarının yüzde 90'ından fazlasının
uzlaşmayla giderildiğini anlatan Çatın, sistemin Avrupa'da da yeni geliştiğini ve
teşvik edildiğini vurguladı. Sistemin Bangladeş ve Mısır'da da uygulandığına
dikkati çeken Çatın, sorunların en basit, hızlı ve hakkaniyetle çözülmesinin
amaçlandığını kaydetti.
Tasarıyı hazırlayan komisyonda görev yapan Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Öğretim Üyesi Doç.Dr. Muhammed Özekes, sistemin yargılamayı
öngörmediğini, tarafların masada çözüm üretmesini hedeflediğini belirterek,
''Taraflar istediği an masadan kalkabilir. Uzlaşmaya varsa bile mahkemeye
gidebilir. Önemli olan tarafların çözüm üretmesidir ama bu tasarıda arabulucunun
tümüyle çözüm üretmesi tümüyle kapatılmamıştır'' dedi.
Çekişmeli yargıda bir kazanan bir kaybeden olmasına rağmen arabulucukta
iki tarafın da kazanmasının esas alındığına işaret eden Özekes, ''Arabuluculuk
her alanda geçerli olmayacak. Kamu düzeniyle ilgili konular yerine, tarafların
serbestçe tasarruf edebileceği alanlarda uygulanacak'' diye konuştu.
Özekes, konuşması sırasında düzenlemenin ne getirdiğini anlatırken ''Bir
Alman atasözü var; Kadının ne düşündüğü, sosisin içinde ne olduğu ve en sonunda
yargıcın ne karar vereceği bilinmez'' dedi. Erbatur, bu sözün tutanaklardan
çıkarılmasını ve Özekes'in de özür dilemesini istedi. Bunun üzerine Özekes'in
sözü tutanaklardan çıkartılırken, kendisi de Komisyon üyelerinden özür diledi.
Tümü üzerindeki konuşmaların ardından tasarı, kabul edildi.

-TASARI NE GETİRİYOR?-

Kamuoyunda, ''Mahkemesiz Adalet Projesi'' olarak nitelendirilen ve hukuk
uyuşmazlıklarının ''Arabuluculuk'' yoluyla çözümünü öngören düzenleme, yabancılık
unsuru taşıyanlar da dahil olmak üzere, ancak tarafların üzerinde serbestçe
tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıklarında
uygulanacak.
Tasarıyla, taraflar, dava açılmadan önce veya davanın görülmesi sırasında
arabulucuya başvurabilecek. Mahkeme, tarafları arabulucuya başvurmak konusunda
teşvik edebilecek. Gizlilik hükümlerine aykırı hareket ederek bir kişinin hukuken
korunan menfaatinin zarar görmesine neden arabulucu, 6 aydan 2 yıla kadar hapis
cezası ile cezalandırılacak. Arabulucu olmak için 4 yıllık lisans eğitimi alma,
arabuluculuk eğitimini tamamlama ve bakanlıkça yapılan yazılı ve uygulamalı
sınavda başarılı olma şartı aranacak.

Kaynağa ulaşmak için tıklayın...