|
 Türk Vatandaþlýðý Kanunu Tasarýsý, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek, yasalaþtý. Buna göre, askerlik yapmama ve izin almadan yabancý ülke vatandaþlýðýna geçme, Türk vatandaþlýðýný kaybetme nedenleri arasýndan çýkarýldý. Yasaya göre, doðumla kazanýlan Türk vatandaþlýðý, soy baðý veya doðum yeri esasýna göre kendiliðinden kazanýlacak.
Türkiye içinde veya dýþýnda Türk vatandaþý evli anne ve babadan doðan çocuk, Türk vatandaþý anne ve yabancý babadan evlilik dýþýnda doðan çocuk, Türk vatandaþý sayýlacak.
Türk vatandaþý baba ve yabancý anneden evlilik dýþýnda doðan çocuk ise soy baðý kurulmasýný saðlayan esaslarýn yerine getirilmesi halinde Türk vatandaþlýðýný kazanacak.
Türkiye'de doðan, yabancý anne ve babasýndan dolayý doðumla herhangi bir ülkenin vatandaþlýðýný kazanamayan çocuk, doðumdan itibaren Türk vatandaþý olacak. Türkiye'de bulunmuþ çocuk, aksi sabit olmadýkça Türkiye'de doðmuþ sayýlacak.
Sonradan Türk vatandaþlýðý
Sonradan Türk vatandaþlýðý; yetkili makam kararý, evlat edinilme ya da seçme hakkýnýn kullanýlmasýyla kazanýlacak.
Türk vatandaþlýðýný kazanmak isteyen bir yabancý, kanunda belirtilen þartlarý taþýmasý halinde, yetkili makam kararýyla bu hakký elde edebilecek. Ancak aranan þartlarý taþýmak, vatandaþlýðýn kazanýlmasýnda kiþiye mutlak bir hak saðlamayacak.
Türk vatandaþlýðýný kazanmak isteyen yabancýlarda; kendi milli kanununa, vatansýz ise Türk kanunlarýna göre ergin ve ayýrt etme gücüne sahip olmak, baþvuru tarihinden geriye doðru Türkiye'de kesintisiz 5 yýl ikamet etmek, Türkiye'de yerleþmeye karar verdiðini davranýþlarýyla teyit etmek, genel saðlýk bakýmýndan tehlikeli bir hastalýðý bulunmamak, iyi ahlak sahibi olmak, yeteri kadar Türkçe konuþabilmek, Türkiye'de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduðu kiþilerin geçimini saðlayacak gelire veya mesleðe sahip olmak, milli güvenlik ve kamu düzeni bakýmýndan engel teþkil edecek bir hali bulunmamak þartlarý aranacak.
Türk vatandaþlýðýný kazanmak isteyen yabancýlarda, ayrýca mensup olduðu devlet vatandaþlýðýndan çýkma þartý da aranabilecek. Bu takdirin kullanýlmasýna iliþkin esaslarý, Bakanlar Kurulu tespit edecek.
Sanayi tesisi getirenlere vatandaþlýk
Milli güvenlik ve kamu düzenine engel oluþturacak bir hali bulunmamak þartýyla, Ýçiþleri Bakanlýðýnýn teklifi, Bakanlar Kurulunun kararýyla; Türkiye'ye sanayi tesisleri getiren, bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal alanlarda olaðanüstü hizmeti geçen ya da geçeceði düþünülen ve ilgili bakanlýklarca haklarýnda gerekçeli teklifte bulunulan kiþiler, vatandaþlýða alýnmasý zorunlu görülen ile göçmen kabul edilenler, Türk vatandaþlýðýný kazanabilecek.
Çýkma izni alarak Türk vatandaþlýðýný kaybedenler, ana veya babalarýna baðlý olarak Türk vatandaþlýðýný kaybedenlerden kanunda belirtilen süre içinde seçme hakkýný kullanmayan kiþiler; milli güvenlik açýsýndan engel oluþturmayacak bir hali bulunmamak þartýyla, Türk vatandaþlýðýný, ikamet etme süresine bakýlmaksýzýn yeniden kazanabilecek.
Yeniden vatandaþlýk
Vatana baðlýlýkla baðdaþmayan eylemlerde bulunduðu için Türk vatandaþlýðý kaybettirilenler Bakanlar Kurulunca, seçme hakkýný kullanarak Türk vatandaþlýðýný kaybedenler Ýçiþleri Bakanlýðý kararýyla, milli güvenlik açýsýndan engel bir halinin bulunmamasý ve Türkiye'de 3 yýl ikamet etmesi þartýyla Türk vatandaþlýðýný yeniden kazanabilecek.
Türk vatandaþlýðýný kazanma talebinde bulunan bir yabancý, baþvuru için aranan ikamet süresi içinde toplam 6 ayý geçmemek üzere Türkiye dýþýnda bulunabilecek. Türkiye dýþýnda geçirilen süreler, ikamet süreleri içinde deðerlendirilecek.
Türk vatandaþýyla evlenmek, doðrudan Türk vatandaþlýðýný kazandýrmayacak. Ancak bir Türk vatandaþýyla en az 3 yýldan beri evli olan ve evliliði süren yabancýlar, Türk vatandaþlýðýný kazanmak üzere baþvuruda bulunabilecek.
Baþvuru sahiplerinde; aile birliði içinde yaþama, evlilik birliðiyle baðdaþmayacak faaliyette bulunmama, milli güvenlik ve kamu düzenine engel oluþturacak bir hali bulunmama þartlarý aranacak. Baþvurudan sonra Türk vatandaþý eþin ölümü nedeniyle evliliðin sona ermesi halinde, evlilik þartý aranmayacak.
Evlat edinilen çocuðun vatandaþlýðý
Türk vatandaþlýðýný kazanmak isteyen yabancýlarýn baþvuru için gerekli þartlarý taþýyýp taþýmadýklarý, illerde oluþturulacak vatandaþlýk baþvuru inceleme komisyonunca tespit edilecek.
Yetkili makam kararýyla Türk vatandaþlýðýný kazanmak isteyen yabancýlardan, baþvuru için gerekli þartlarý taþýyanlarýn adýna vatandaþlýk dosyasý düzenlenecek, karar verilmek üzere Bakanlýða gönderilecek. Bakanlýkça yapýlan inceleme ve araþtýrma sonucunda, durumu uygun bulunanlar, Bakanlýk kararýyla Türk vatandaþlýðýný kazanabilecek.
Yetkili makam kararýyla Türk vatandaþlýðýnýn kazanýlmasý, eþin vatandaþlýðýnda etkili olmayacak. Ana veya babanýn Türk vatandaþlýðýný kazandýðý tarihte velayeti kendisinde bulunan çocuklarý, diðer eþin oluruyla Türk vatandaþlýðýný kazanacak. Muvafakat verilmemesi halinde ana veya babanýn meskeninin bulunduðu ülkedeki hakim kararýna göre iþlem yapýlacak.
Türk vatandaþýnca evlat edinilen ergin olmayan kiþi, milli güvenlik ve kamu düzeni bakýmýndan engel oluþturacak bir hali bulunmamak þartýyla, Türk vatandaþlýðýný kazanabilecek. Ana veya babalarýna baðlý olarak Türk vatandaþlýðýný kaybeden çocuklar, ergin olmalarýndan itibaren 3 yýl içinde seçme hakkýný kullanarak Türk vatandaþlýðýný kazanabilecek.
Türk vatandaþlýðýný birlikte kazanan ana ve babanýn çocuklarý da Türk vatandaþlýðýný elde edebilecek.
Türk vatandaþlýðýnýn kaybý
Türk vatandaþlýðý, yetkili makam kararý veya seçme hakkýyla kaybedilecek. Yetkili makam kararýyla, Türk vatandaþlýðýnýn kaybý, çýkma veya kaybettirme ya da vatandaþlýðýn iptali ile gerçekleþecek.
Türk vatandaþlýðýndan çýkmak için izin veya çýkma belgesi isteyenlerin; ergin ve ayýrt etme gücüne sahip olmalarý, yabancý bir devlet vatandaþlýðýný kazanmalarý veya kazanacaðýna iliþkin inandýrýcý belirtilerin bulunmasý, herhangi bir suç veya askerlik nedeniyle aranmamalarý, hakkýnda herhangi mali ve cezai tahdit bulunmamalarý þartýyla Bakanlýkça izin verilebilecek.
Eþlerden birinin çýkma izni alarak Türk vatandaþlýðýný kaybetmesi, diðer eþin vatandaþlýðýný etkilemeyecek. Türk vatandaþlýðýný kaybeden ana ya da babanýn talebinin bulunmasý ve diðer eþin de muvafakat etmesi halinde, çocuklarý da kendileriyle birlikte Türk vatandaþlýðýný kaybedecek. Muvafakat verilmemesi halinde hakim kararýna göre iþlem yapýlacak.
Türk vatandaþlýðýný kaybedenler
Doðumla Türk vatandaþý olup da çýkma izni alarak Türk vatandaþlýðýný kaybedenler, milli güvenliðe ve kamu düzenine iliþkin hükümler saklý kalmak kaydýyla, askerlik yapma yükümlülüðü, seçme ve seçilme, kamu görevlerine girme ve muafen araç veya ev eþyasý ithal etme haklarý dýþýnda, sosyal güvenliðe iliþkin kazanýlmýþ haklarý saklý kalmak ve bu haklarýn kullanýmýnda ilgili kanunlardaki hükümlere tabi olmak þartýyla Türk vatandaþlarýna tanýnan haklardan aynen yararlanmaya devam edecek.
Yabancý bir devlette Türkiye'nin menfaatlerine uymayan herhangi bir hizmette bulunup da bu görevi býrakmalarý kendilerine bildirilmesine raðmen býrakmayanlar; Türkiye ile savaþ halindeki bir devletin her türlü hizmetinde Bakanlar Kurulu'nun izni olmaksýzýn kendi istekleriyle çalýþmaya devam edenler; izin almadan yabancý bir devlet hizmetinde gönüllü olarak askerlik yapanlar; Ýçiþleri Bakanlýðýnýn teklifi ve Bakanlar Kurulu kararýyla vatandaþlýðý kaybedecek.
Türk vatandaþlýðýný kazanma kararý; ilgilinin yalan beyaný veya vatandaþlýðý kazanmaya esas teþkil eden önemli konularý gizlemesi sonucunda oluþmuþsa bu durum, kararý veren makam tarafýndan iptal edilecek, karar, kiþinin, Türk vatandaþlýðýný kazanan eþ ve çocuklar için de uygulanacak.
Türk vatandaþlýðýnda ayrýlabilecekler
Yasa, ergin olmalarýndan itibaren 3 yýl içinde Türk vatandaþlýðýndan ayrýlabilecekleri þöyle sýralýyor:
-Ana ya da babadan dolayý soy baðý nedeniyle doðumla Türk vatandaþý olanlardan, yabancý ana veya babanýn vatandaþlýðýný doðumla veya sonradan kazananlar,
-Ana ya da babadan dolayý soy baðý nedeniyle Türk vatandaþý olanlardan, doðum yeri esasýna göre yabancý bir devlet vatandaþlýðýný kazananlar,
-Evlat edinilme yoluyla Türk vatandaþlýðýný kazananlar,
-Doðum yeri esasýna göre Türk vatandaþý olduklarý halde, sonradan yabancý ana veya babasýnýn vatandaþlýðýný kazananlar,
-Herhangi bir þekilde Türk vatandaþlýðýný kazanmýþ ana veya babaya baðlý olarak Türk vatandaþlýðýný kazananlar. KKTC vatandaþlarý, Türk vatandaþý olmak istediklerini yazýlý olarak beyan ettikleri takdirde Türk vatandaþý olabilecek.
Kendi isteðiyle vatandaþlýk kazananlar
Ýzin almadan kendi istekleriyle yabancý bir devlet vatandaþlýðýný kazananlar, yurt dýþýnda bulunup da muvazzaf askerlik görevini yapmak veya Türkiye'de savaþ ilaný üzerine, yurt dýþýnda bulunup da yurt savunmasýna katýlmak için yetkili kýlýnan makamlarca usulen yapýlacak çaðrýya, mazeretsiz 3 ay içinde uymayanlar, sevk sýrasýnda veya kýtalarýna katýldýktan sonra yurt dýþýna kaçýp kanuni süre içinde dönmeyenler, milli güvenlik bakýmýndan engel oluþturacak bir hali bulunmamak kaydýyla, Türkiye'de ikamet etme þartý aranmaksýzýn Bakanlar Kurulu kararýyla yeniden Türk vatandaþlýðýna alýnabilecek.
Silahlý kuvvetler mensuplarý ile askerlik görevini yapmakta olanlardan görev, izin, hava deðiþimi veya tedavi için yurt dýþýnda bulunup da süresi bittiði halde mazeretsiz olarak 3 ay içinde geri dönmeyenler de bu hükümden yararlanacak. Böylece askerlik görevini yapmayanlar ile izin almadan yabancý bir ülke vatandaþlýðýna geçenlerin Türk vatandaþlýðýnýn kaybettirilmesi uygulamasýna son verilecek.
Ýkamet süresi, Türk soylu yabancýlar için 31 Aralýk 2010 tarihine kadar 2 yýl olarak uygulanacak. Baðlantý: www.hukuki.net |
