| Sözde Ermeni Soykırımı İncelemesi (Kronolojik Anlatım) - EKİN ALTUN |
|
|
SÖZDE ERMENİ SOYKIRIMI İNCELEMESİ: Kronolojik tarihten önemli başlangıçlar “Bilal N.Şimşir’in Ermeni Meselesi 1774-2005,Bilgi Yayınevi,2.Basım(Ekim 2005)” adlı kitabından aynen alınarak yapılmıştır. Teşekkür ve Saygıyla…
Van’da gizli Karahaç Cemiyet’i kuruldu. Ermeniler tarafından kurulan bu terör örgütü öldürdüğü Müslümanların alnına karahaç işareti yapıyordu.
Erzurum’da adı “Vatansavunucuları” olan Ermeni terör örgütü kuruldu.
Van’da ihtilalci “Armenakan” partisi kuruldu. İlk Ermeni ihtilalci siyasi partisidir.
İsviçre Cenevre kentinde Ermeni ihtilalci Hınçak partisi kuruldu.
Tiflis’te Ermeni devrimci federasyonu “Taşnaksutyun” Osmanlı sınırları dışında kurulduğu halde Osmanlı topraklarında çok kan döktü. Taşnak ve Hınçak komiteleri ABD’deki Ermeniler arasında da örgütlendiler.
Erzurum’da Ermeniler ayaklandı. Taşnaklar bu ayaklanmayı başlattılar.
Hınçak Komitesi Van Vali’sine suikast yaptı. H.Boyacıyan (Türkçe adı Murad) Musun Avzim köyüne silahlı baskın düzenledi.
Padişah af ilan etti.
Ermeni komitacıları Merzifon’da askere ateş açtı. Askerden (ölü ve yaralı sayısı) toplam 25 zayiat oldu.
Yozgat’ta Ermeni ayaklanması çıktı.
Sason’da Hınçakların kışkırtması ile Ermeni ayaklanması başladı.
Sadece Sivas Ermenilerine ABD’den 150 bin dolar para yardımı gönderildi.
Hınçaklar İstanbul’da silahlı ayaklanma başlattı. Babı-âli, Kasımpaşa, Çukurçeşme… gibi semtlerde saldırılar oldu.
Hınçak ve Taşnak komitacıları Osmanlı’nın 25 şehir ve kasabasında Ermeni ayaklanmaları başlattı.
Zeytum ve Maraş’ta Ermenilerin silahlı ayaklanmaları başladı.
Eski Van Valisi Bahri Paşa ile Trabzon Komutanı Hamdi Paşa’ya 2 Ermeni silahlı saldırıda bulundu.
Zeytum’da Ermeni ayaklanması çıktı. Ayaklanma Hınçaklar tarafından çıkartıldı. Ancak 28 Ocak 1896 da bastırılabildi.
Bayburt ve Maraş’ta Ermeni ayaklanmaları başladı.
Diyarbakır ve Maraş’ta Ermeni silahlı ayaklanmaları başladı.
Van’da “Taşnaksutyun” partisi tarafından silahlı ayaklanma başladı. 24 Haziran 1896’da bastırıldı. Ayaklanma sırasında 219 Ermeni } öldü. 340 Müslüman
“Taşnaksutyun” İstanbul’da Osmanlı Bankası’na silahlı ve bombalı saldırıda bulundu.
İran’dan gelen 250 kişilik Taşnak çetesi Muş’tan Van’a kadar ayaklanma başlattı. 17 Temmuz 1904 ‘de ancak bastırıldı ve 932 Müslüman öldürüldü. Bastırma esnasında 17 Ermeni öldü.
İstanbul’da Taşnaklar padişaha bombalı suikast düzenledi.26 kişi öldü.58 kişi yaralandı. Padişah kurtuldu.
Adana’da Moucheng adlı Ermeni Piskopos tarafından hazırlanan Ermeni ayaklanması patladı. Burada halk birbirine girdi. Olay 3 gün sürdü. Tarsus, Erzin, Lisis, Dörtyol’a yayıldı. 1850 Müslüman, 17 bin Ermeni öldü.
1909 Adana olayları dolayısıyla ABD; San Fransisko ve Marblehead adlı savaş gemilerini Osmanlı karasularına yolladı.
Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde askere alınan bazı Ermeni gençleri silahları ile beraber firar ederek Sivas bölgesindeki,”Ermeni Muradyan” çetelerine ve Hezek ayaklanmalarına katıldıkları tespit edildi.
Erzurum Valisi Ordu Komutanlığı’na Rusların Ermenileri hazırlayarak Doğu Anadolu Vilayetlerinde uygun gördükleri zaman isyan çıkarma hazırlığında olduklarını bildirdi.
Trabzon Valisi Cemal Azmi Bey Dâhiliye Nezareti’ne bilgi veriyor; “Rusya; Rusya’daki Rus ve Osmanlı’dan kaçan Ermenilerden 800 kişilik bir çete oluşturduğu, bunların Ruslar tarafından silahlandırılıp Artvin’e gönderildiği, Artvin Ardanuç arasına dağıldığı daha sonra sayılarının 7.000 e çıkarılacağı bilgileri verildi.”
3.Ordu Komutanlığı’ndan Başkomutanlığa giden yazı; Rusların Ermeni ve Rumları silahlandırdıkları, çeteler kurdukları tespit edilmiştir. Kıtalarımızdaki Ermeni firarları artmaktadır.
Beyazıd Mutasarrıflığından Dâhiliye Nezaretine bilgi;
“26 Eylülde Rusya’daki Ermeni Komitacılarından Sehpat’ın 600 silahlı Ermeni gönüllüsü ile Hoy’a gelerek Salpas’a gittikleri öğrenilmiştir. Bu çetedeki Ermenilerin büyük çoğunluğu Osmanlı uyruğundadır ve Van, Kars, Bitlis, Gümrü halkındandır. Komutanları Antradik’i bekledikleri tespit edilmiştir.”
3.Ordu Komutanlığı’ndan Başkomutanlığa; “Kağızman’da çoğu Osmanlı uyruklu 800 kişi toplanmıştır. Bunları Rus hükümeti silahlandırmıştır. Rusya’ya geçen Beyazıdlı Suryan ile Haçik Sirup adlı Ermeniler etraflarına ikişer bin kişi toplamışlardır.”
Jandarma Tümen Komutanı Kazım Bey (Özalp); “Van vilayetinde silahlı isyan çıkacağı anlaşılıyor. Düşman (Ruslar) ele geçirdiği bölgelerdeki silahları toplayıp Ermenilerden kıtalar kurup onları silahlandırıyor.”
Tiflis’teki Ermeni bürosu bildirisi,
“Ermenilerden dünyanın dört bir yanından gelerek Rus Ordusu saflarına katılıyor. Rus bayrağı Çanakkale ve İstanbul boğazlarında dalgalanacak. Hristiyan inancından dolayı acı çekmiş olan Türkiye Ermeni halkı yeni ve özgür bir yaşama kavuşacaktır.”
Zeytum Ermenileri tekrar ayaklandı.713 tüfek, 21 çifte, 12 mavzer ele geçirilmiş 61 isyancı yakalanmıştır.
Ermeni çetecileri Kars - Ardahan bölgesinde çok sayıda Müslüman’ı öldürdüler. Öldürülen Müslüman sayısının 30.000 olduğunu söyleyenler vardır.
Ermeniler Van, Çatak, Bitlis’te isyan başlattılar.
Sivas vilayetinde Ermeni isyan hareketleri hakkında Sivas valisinden dahiliye nezaretine çekilen telgraf; “Ermenilerin Sivas vilayetinde toplam 30 bin kişiyi silahlandırdıkları, bunlardan 15 bin kişinin Rus ordusuna katıldığı diğer 15 bin kişinin ise Türk ordusunun başarısızlığı halinde geriden tehdit edeceği yakalanan sanıkların ifadesi ile anlaşılmıştır.”
İngiltere ve Fransa Gelibolu yarımadasına ve boğazdaki Anadolu yakasına asker çıkarttılar. Çanakkale’de kara savaşı başladı. Rus donanması İstanbul boğazını dövdü.
Van valisinden dâhiliye nezaretine telgraf; “Şimdiye kadar Van bölgesine etraftan 4 bin kadar isyancı silahlı Ermeni getirilmiştir. Asiler yol kesiyor ve köylere hücum ederek köyleri yakıyorlar. Buna engel olmak imkânsızdır. Şimdi birçok kadın ve çocuk yersiz yurtsuz kalmıştır. Bunları aşiret köylerinde barındırmak uygun ve mümkün değildir. Bunların batı vilayetine gönderilmeleri uygun mudur?”
Ermeni Komite merkezleri kapatıldı. Merkezlerin evraklarına el konuldu. İstanbul’da toplam 2345 Ermeni tutuklandı.
Ermeniler Van’da saldırıya geçerek Müslüman mahallelerini yakmaya başladılar.
Van Rusların ve Ermeni asilerinin işgali altına girdi. Türk Askeri Van’dan çekildi.
Rus Çarı Ermenilerine teşekkürlerini bildirdi.
Van şehri tamamen yakıldı.
Tehcirle ilgili geçici kanun çıkarıldı.
Tehcirle ilgili Meclis – i Vükela (Bakanlar Kurulu) kararı çıkarıldı. Bu kronolojik tarihten önemli başlıkları Ermeni Yazarlar “Arsen Avagyan ve Gaidz F.Minassian’ın Ermeniler ve İttihat ve Terakki; Aras Yayınevi;2005 basım.” adlı kitaplarının 129. sayfasından bir alıntı ile kapamak istiyorum. Umarım bu tarihi gezinti ileriki sayılarda yazmayı ümit ettiğim “Sözde Ermeni Soykırımı İncelemesinin Hukuki ve Tarihi Boyutları ” için bir başlangıç olabilmiştir.
“…ancak 1909’daki Adana olaylarından sonra Ermeni siyasi partileri bütün güçlerinin ortak bir özsavunma örgütlemeye ve halkı silahlandırmaya harcamaya amaçladılar.” “…1910’daki Ermeni partileri arası danışma kurulu toplantısında, özsavunma işini partilerinden ve siyasi görüşlerinden bağımsız olarak, ortak olarak örgütleneceğini karar aldılar.” Hazırlayan : Stj Av. Ekin ALTUN |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| < Önceki | Sonraki > |
|---|