Sözde Ermeni Soykırımı İncelemesi (Kronolojik Anlatım) - EKİN ALTUN Yazdır

SÖZDE ERMENİ SOYKIRIMI İNCELEMESİ:

  

Kronolojik tarihten önemli başlangıçlar “Bilal N.Şimşir’in Ermeni Meselesi 1774-2005,Bilgi Yayınevi,2.Basım(Ekim 2005)” adlı kitabından aynen alınarak yapılmıştır.

Teşekkür ve Saygıyla…

 
1878
 

Van’da gizli Karahaç Cemiyet’i kuruldu. Ermeniler tarafından kurulan bu terör örgütü öldürdüğü Müslümanların alnına karahaç işareti yapıyordu.

 
1881
 

Erzurum’da adı “Vatansavunucuları” olan Ermeni terör örgütü kuruldu.

 
1885
  

Van’da ihtilalci “Armenakan” partisi kuruldu. İlk Ermeni ihtilalci siyasi partisidir.

 
AĞUSTOS 1887
 

İsviçre Cenevre kentinde Ermeni ihtilalci Hınçak partisi kuruldu.

 
1890
 

Tiflis’te Ermeni devrimci federasyonu “Taşnaksutyun” Osmanlı sınırları dışında kurulduğu halde Osmanlı topraklarında çok kan döktü.

              Taşnak ve Hınçak komiteleri ABD’deki Ermeniler arasında da örgütlendiler. 
190336
190748
191477
TOPLAM161 Taşnak komitesi ABD’de kurulmuştur.
 Bu Örgütlerin Gerçekleştirdiği Eylemler; 
20 Haziran 1890
 

Erzurum’da Ermeniler ayaklandı. Taşnaklar bu ayaklanmayı başlattılar.

 
Aralık 1892
 

Hınçak Komitesi Van Vali’sine suikast yaptı.

 

H.Boyacıyan (Türkçe adı Murad) Musun Avzim köyüne silahlı baskın düzenledi.

 

Nisan 1893

 

Padişah af ilan etti.

 
Eylül 1893
 

Ermeni komitacıları Merzifon’da askere ateş açtı. Askerden (ölü ve yaralı sayısı) toplam 25 zayiat oldu.

 
25 Aralık 1893
 

Yozgat’ta Ermeni ayaklanması çıktı.

 
Mayıs 1894
 

Sason’da Hınçakların kışkırtması ile Ermeni ayaklanması başladı.

 
1886 – 1899
 

Sadece Sivas Ermenilerine ABD’den 150 bin dolar para yardımı gönderildi.

 
30 Eylül 1895
 

Hınçaklar İstanbul’da silahlı ayaklanma başlattı.

 

Babı-âli, Kasımpaşa, Çukurçeşme… gibi semtlerde saldırılar oldu.

 
Eylül-Aralık 1895
 

Hınçak ve Taşnak komitacıları Osmanlı’nın 25 şehir ve kasabasında Ermeni ayaklanmaları başlattı.

 
1 Ekim 1895
 

Zeytum ve Maraş’ta Ermenilerin silahlı ayaklanmaları başladı.

 
2 Ekim 1895

 

Eski Van Valisi Bahri Paşa ile Trabzon Komutanı Hamdi Paşa’ya 2 Ermeni silahlı saldırıda bulundu.

 
24 Ekim 1895
 

Zeytum’da Ermeni ayaklanması çıktı. Ayaklanma Hınçaklar tarafından çıkartıldı. Ancak

28 Ocak 1896 da bastırılabildi.

  
27 Ekim 1895
 

Bayburt ve Maraş’ta Ermeni ayaklanmaları başladı.

 
11 Kasım 1895
 

Diyarbakır ve Maraş’ta Ermeni silahlı ayaklanmaları başladı.

 
15 Haziran 1896
 

Van’da “Taşnaksutyun” partisi tarafından silahlı ayaklanma başladı.

 

24 Haziran 1896’da bastırıldı.

 Ayaklanma sırasında

                                     219 Ermeni

                                                                       } öldü.

                                   340 Müslüman   

 

26 Ağustos 1896

 

 “Taşnaksutyun” İstanbul’da Osmanlı Bankası’na silahlı ve bombalı saldırıda bulundu. 

14 Nisan 1904
 

İran’dan gelen 250 kişilik Taşnak çetesi Muş’tan Van’a kadar ayaklanma başlattı.

 

17 Temmuz 1904 ‘de ancak bastırıldı ve 932 Müslüman öldürüldü. Bastırma esnasında 17 Ermeni öldü.

 
21 Temmuz 1905
 

İstanbul’da Taşnaklar padişaha bombalı suikast düzenledi.26 kişi öldü.58 kişi yaralandı. Padişah kurtuldu.

 
14 Nisan 1909
 

Adana’da Moucheng adlı Ermeni Piskopos tarafından hazırlanan Ermeni ayaklanması patladı.

Burada halk birbirine girdi. Olay 3 gün sürdü. Tarsus, Erzin, Lisis, Dörtyol’a yayıldı.

1850 Müslüman, 17 bin Ermeni öldü.  

 

1909 Adana olayları dolayısıyla ABD; San Fransisko ve Marblehead adlı savaş gemilerini Osmanlı karasularına yolladı.

 
30 Ağustos 1914
 

Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde askere alınan bazı Ermeni gençleri silahları ile beraber firar ederek Sivas bölgesindeki,”Ermeni Muradyan” çetelerine ve Hezek ayaklanmalarına katıldıkları tespit edildi.

 
13 Eylül 1914
 

Erzurum Valisi Ordu Komutanlığı’na Rusların Ermenileri hazırlayarak Doğu Anadolu Vilayetlerinde uygun gördükleri zaman isyan çıkarma hazırlığında olduklarını bildirdi.

 
8 Ekim 1914

 

Trabzon Valisi Cemal Azmi Bey Dâhiliye Nezareti’ne bilgi veriyor;

 

“Rusya; Rusya’daki Rus ve Osmanlı’dan kaçan Ermenilerden 800 kişilik bir çete oluşturduğu, bunların Ruslar tarafından silahlandırılıp Artvin’e gönderildiği, Artvin Ardanuç arasına dağıldığı daha sonra sayılarının 7.000 e çıkarılacağı bilgileri verildi.”

 
11 Ekim 1914
 

3.Ordu Komutanlığı’ndan Başkomutanlığa giden yazı;

Rusların Ermeni ve Rumları silahlandırdıkları, çeteler kurdukları tespit edilmiştir. Kıtalarımızdaki Ermeni firarları artmaktadır.

 
14 Ekim 1914
 

Beyazıd Mutasarrıflığından Dâhiliye Nezaretine bilgi;

 

 

“26 Eylülde Rusya’daki Ermeni Komitacılarından Sehpat’ın 600 silahlı Ermeni gönüllüsü ile Hoy’a gelerek Salpas’a gittikleri öğrenilmiştir. Bu çetedeki Ermenilerin büyük çoğunluğu Osmanlı uyruğundadır ve Van, Kars, Bitlis, Gümrü halkındandır. Komutanları Antradik’i bekledikleri tespit edilmiştir.” 

 

23 Ekim 1914
  

3.Ordu Komutanlığı’ndan Başkomutanlığa;

 “Kağızman’da çoğu Osmanlı uyruklu 800 kişi toplanmıştır. Bunları Rus hükümeti silahlandırmıştır. Rusya’ya geçen Beyazıdlı Suryan ile Haçik Sirup adlı Ermeniler etraflarına ikişer bin kişi toplamışlardır.” 

 

28 Ekim 1914
 

Jandarma Tümen Komutanı Kazım Bey (Özalp);

 Van vilayetinde silahlı isyan çıkacağı anlaşılıyor. Düşman (Ruslar) ele geçirdiği bölgelerdeki silahları toplayıp Ermenilerden kıtalar kurup onları silahlandırıyor.”  

 

30 Kasım 1914
 

Tiflis’teki Ermeni bürosu bildirisi,

 

“Ermenilerden dünyanın dört bir yanından gelerek Rus Ordusu saflarına katılıyor. Rus bayrağı Çanakkale ve İstanbul boğazlarında dalgalanacak. Hristiyan inancından dolayı acı çekmiş olan Türkiye Ermeni halkı yeni ve özgür bir yaşama kavuşacaktır.” 

 

Şubat 1915
 

Zeytum Ermenileri tekrar ayaklandı.713 tüfek, 21 çifte, 12 mavzer ele geçirilmiş 61 isyancı yakalanmıştır.

 
6 Mart 1915
 

Ermeni çetecileri Kars - Ardahan bölgesinde çok sayıda Müslüman’ı öldürdüler.

Öldürülen Müslüman sayısının 30.000 olduğunu söyleyenler vardır.

 
15 Nisan 1915
 

Ermeniler Van, Çatak, Bitlis’te isyan başlattılar.

 
22 Nisan 1915
 

Sivas vilayetinde Ermeni isyan hareketleri hakkında Sivas valisinden dahiliye nezaretine çekilen telgraf;

 “Ermenilerin Sivas vilayetinde toplam 30 bin kişiyi silahlandırdıkları, bunlardan 15 bin kişinin Rus ordusuna katıldığı diğer 15 bin kişinin ise Türk ordusunun başarısızlığı halinde geriden tehdit edeceği yakalanan sanıkların ifadesi ile anlaşılmıştır.” 

 

23 Nisan 1915
 

İngiltere ve Fransa Gelibolu yarımadasına ve boğazdaki Anadolu yakasına asker çıkarttılar. Çanakkale’de kara savaşı başladı. Rus donanması İstanbul boğazını dövdü.

 
24 Nisan 1915
 

Van valisinden dâhiliye nezaretine telgraf;

“Şimdiye kadar Van bölgesine etraftan 4 bin kadar isyancı silahlı Ermeni getirilmiştir. Asiler yol kesiyor ve köylere hücum ederek köyleri yakıyorlar. Buna engel olmak imkânsızdır. Şimdi birçok kadın ve çocuk yersiz yurtsuz kalmıştır. Bunları aşiret köylerinde barındırmak uygun ve mümkün değildir. Bunların batı vilayetine gönderilmeleri uygun mudur?”  

 

24 Nisan 1915
 

Ermeni Komite merkezleri kapatıldı. Merkezlerin evraklarına el konuldu. İstanbul’da toplam 2345 Ermeni tutuklandı.

  

5 Mayıs 1915

 

Ermeniler Van’da saldırıya geçerek Müslüman mahallelerini yakmaya başladılar.

 
17 Mayıs 1915
 

Van Rusların ve Ermeni asilerinin işgali altına girdi. Türk Askeri Van’dan çekildi.

 
18 Mayıs 1915
 

Rus Çarı Ermenilerine teşekkürlerini bildirdi.

 
21 Mayıs 1915
 

Van şehri tamamen yakıldı.

 
27 Mayıs 1915
 

Tehcirle ilgili geçici kanun çıkarıldı.

 

30 Mayıs 1915

 

Tehcirle ilgili Meclis – i Vükela (Bakanlar Kurulu)  kararı çıkarıldı.

 

Bu kronolojik tarihten önemli başlıkları Ermeni Yazarlar “Arsen Avagyan ve Gaidz F.Minassian’ın Ermeniler ve İttihat ve Terakki; Aras Yayınevi;2005 basım.” adlı kitaplarının 129. sayfasından bir alıntı ile kapamak istiyorum.

 

Umarım bu tarihi gezinti ileriki sayılarda yazmayı ümit ettiğim “Sözde Ermeni Soykırımı İncelemesinin Hukuki ve Tarihi Boyutları  ” için bir başlangıç olabilmiştir.

 

 “…ancak 1909’daki Adana olaylarından sonra Ermeni siyasi partileri bütün güçlerinin ortak bir özsavunma örgütlemeye ve halkı silahlandırmaya harcamaya amaçladılar.” “…1910’daki Ermeni partileri arası danışma kurulu toplantısında, özsavunma işini partilerinden ve siyasi görüşlerinden bağımsız olarak, ortak olarak örgütleneceğini karar aldılar.” 

  Hazırlayan : Stj Av. Ekin ALTUN 

 
< Önceki   Sonraki >
www.hukukevi.net on Facebook