|
Korsan ve Kaçak Nedir? İki kavramı birbirinden ayırmak gerekir.Çünkü farklı müeyyidelere tabidir. Aşağıda kotegorilenmiş bir halde açıklamaya çalışılmıştır.
a) Kaçak yayınlar: Bir yayınevinin, aralarında bir sözleşme bulunan çevirmenden, yazardan veya eserin malî hak sahibinden izinsiz olarak bir eseri çoğaltmasına verilen isimlerdir. 3.000 adet basılacağı söylenen bir kitabın 10.000 adet basılması bu suça örnek oluşturmaktadır.. Burada “Özel Hukuk” alanında sözleşme taraflarından birinin diğeri aleyhine sözleşme hükümlerini ihlal etmesi söz konusudur. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda hak sahibinin şahsî takibini gerektiren ihlaller kapsamında ele alınmıştır. b) Korsan yayınlar: Yayıncılık alanında korsan yayın, bir eserin, sahibinden ve basım haklarını devrettiği yayınevinden izinsiz olarak çoğaltılmasıdır. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’ndaki düzenlemelere göre “Kamu Hukuku” alanında değerlendirilmiştir. Hem çevirmenin, yazarın ya da malî hak sahibinin, hem yayınevinin hem de devletin hakları gasp edilmektedir. Korsan yayın dört şekilde karşımıza çıkmaktadır. Tıpkı basım(orijinal basım): Bir yayınevinin bastığı bir kitabın bir benzerinin izinsiz olarak çoğaltılması söz konusudur. Burada kitabın kapağı ve içindeki bütün bilgiler orijinalinin aynıdır. En çok rastladığımız yöntemdir. Sokakta satılan kitapların büyük bir çoğunluğu böyledir. Başka yayınevi adı altında: Bu yöntemde, yayın hakları bir yayınevine ait olan bir eserin varolan başka bir yayınevi tarafından basılması söz konusudur. Genellikle korsan baskıyı yapan yayınevi kendi sayfa düzenini, kapak tasarımını ve kendi adını kullanır. Fotokopi yoluyla(korsan çoğaltım): Özellikle ders kitapları ve referans kitapların korsan yayını bu yolla gerçekleşir. Daha çok üniversitelerin etrafında ve bazen de içinde bulunan fotokopi dükkânları ders kitaplarını ve yardımcı kitapları korsan olarak çoğaltırlar. Tekniğinin farklı olması dışında, tıpkı basımdan hiçbir farkı yoktur. İnternet yoluyla: Yaygınlığı son zamanlarda giderek artan bir yöntemdir. Bazı internet siteleri ücretsiz ya da küçük bir ücret karşılığında, yayın hakları kendilerinde olmayan kitapları okumanıza izin verirler. Verilecek Cezalar 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre yasal olarak üretilmiş ve bandrollü de olsa her tür kitabın yol, meydan, pazar, kaldırım, iskele, köprü ve benzeri yerlerde satışı yasaktır. Bu yerlerde yasal ve bandrollü kitap satanlara 3 milyar TL. idarî para cezası verilecektir. Aynı yerlerde bandrolsüz ve korsan kitap satanlara 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya 5 milyar TL.’ndan 50 milyar TL.’na kadar ağır para cezası veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisi birden verilir. Ayrıca, yasal hak sahibinin tazminat davası açma hakkı vardır. Herhangi bir biçimde yetkilileri yanıltarak bandrol alan, bandrolleri amacı dışında kullanan kişiler hakkında, 2 yıldan 4 yıla kadar hapis veya 20 milyar TL.’ndan 200 milyar TL.’na kadar ağır para cezası veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisi birden verilebilir. Sahte bandrol imal eden, kullanan, sahte bandrolden ticarî menfaat sağlayan kişiler hakkında, 3 yıldan 6 yıla kadar hapis veya 50 milyar TL.’ndan 250 milyar TL.’na kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisi birden verilir. Korsan yayın satanları ihbar etmek için belediye zabıtası, polis ve jandarmaya Meslek Birliğimize ve Meslek Birliğimize başvurulabilirler. Sayılan suçları kasten işleyenler hakkında suçüstü hükümleri uygulanır ve şahsî dava takibi gerekmeksizin kamu davası açılır. Korsan Yayın Suçunu Takiple Sorumlu Yetkililer Kimlerdir? Kanuna göre, yetki alanlarına göre belediye zabıtası, işgaliye karşılığı dahi olsa, sokakta kitap satışına izin veremez ve açılmış olan tezgâhları da toplar. Polis ve jandarma kuvvetleri de gördüğü yerde korsan yayın satışına müdahale etmekle yetkili ve sorumludur. Her iki durumda da zanlılar ve kitaplar toplanarak yasal kovuşturma için Cumhuriyet Savcılığı’na teslim edilir. HAZIRLAYAN : AHMET DELİKANLI |