S.Ü. HUKUK FAKÜLTESİ DEVLETLER ÖZEL HUKUK ARA SINAVI
22 OCAK 2006
Sınav Talimatı: Süre 80 dakikadır. Mevzuat kullanılabilir. Tükenmez kalem kullanılacaktır. Cevapların okunaklı ve ifadelerin düzgün olması değerlendirmede dikkate alınacaktır. Gerekçesiz ve gereksiz cevaplar değerlendirmeye tâbi tutulmayacaktır. Mevzuat hükmünün yazılmasına gerek yoktur; kanun numarası yazılması yeterlidir. Kararı, tekrar yazmadan değerlendiriniz. Kâğıt sınırlaması bulunmamaktadır. BAŞARILAR DİLERİM. Dr. Musa AYGÜL
OLAY
Almanya\\\'da ikamet eden ve çifte tâbiiyetli olan Türk vatandaşı bay T ile Türk asıllı Alman vatandaşı bay A, İngiltere\\\'de X Anonim Şirketini kurarlar. Şirketin amacı, Türkiye ve Almanya arasında ticaret yapmaktır. Şirket kurucuları, şirketi, Almanya\\\'dan idare etmektedirler. Ayrıca A ve T, Türkiye\\\'deki işleri için Türkiye\\\'de bir başka şirket kurmayı planlamaktadırlar.
A, \\\"Turist\\\" damgalı vize ile, T ise pasaportsuz olarak Türkiye\\\'ye gelir. T emniyet makamlarına pasaportunu yolda kaybettiğini ileri sürer. Emniyet makamları hiçbir işlem yapmadan A ve T\\\'nin yurda girişine müsaade ederler.
Bu arada aynı kişiler merkezi İstanbul olan Galata Limited Şirketini kurarlar. Şirketin sermayesini Almanya\\\'dan getirmişlerdir. Şirket müdürü olarak da A görevlendirilmiştir. Galata Şirketi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile İstanbul\\\'daki bir barajın suyunun arıtılması için Yap-İşlet-Devret usulüne göre bir sözleşme imzalamış ve sözleşmeye tahkim kaydı konmuştur. Bu arada A ve T her iki şirketi de İstanbul\\\'dan idare etmeye başlamışlardır. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şubesi, A hakkında sınır dışı işlemine başvurmuştur.
SORULAR
I-
1. X ve Galata şirketinin tâbiiyetini tespit ediniz (10 p). X şirketinin idaresinin Türkiye\\\'de gerçekleştirilmeye başlamasının hukuki sonuçlarını yazınız. (5).
2. Emniyet makamlarının, hiçbir işlem yapmadan A ve T\\\'nin yurda giriş izni vermeleri doğru mudur? Emniyet makamları başka türlü davranabilir miydi? (10)
3. Galata LTD. Şti. yabancı sermaye mevzuatından istifade edebilir mi? Bunun için yapması gereken işlemler nelerdir? Mevzuat şirkete ne gibi avantajlar sağlamaktadır? (10)
4. A hakkındaki sınır dışı işlemini yapmaya yetkili makamı, işlemin yasal dayanağını ve olay bakımından isabetli olup olmadığını yazınız. A, çıkma izni alarak Türk vatandaşlığından ayrılmış olsa idi cevabınız değişir miydi? (15 p)
5. İstanbul Belediyesi ile X Şirketi arasında yapılan sözleşmeye tahkim kaydı konabilir mi? İç hukuk ve milletlerarası sözleşmeler açısından değerlendiriniz. (10 p)
II- Danıştay\\\'ın 1998 E. ve 2000/2705 K. sayılı kararından:
\\\"Davacının Türk vatandaşlığına alınması yolundaki başvurunun Rus uyruğundan çıkma şartına bağlanmasına ilişkin 7.6.1996 gün ve 34915 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan dava sonunda, Rus uyruklu olan davacının 1993 tarihinde Türk vatandaşı ile evlendiğini, kanunda öngörülen şartları taşıdığını, ancak bu halde de vatandaşlığa alınma konusunda Bakanlar Kurulu\\\'nun takdir hakkı bulunduğunu, takdir hakkı kullanılırken devletlerarası ilişkiler, devletin genel güvenliği ve ulusal politikaların gözetileceği, bu konuda uygulanacak kriterleri düzenleyen Vatandaşlıkla İlgili Kanunların Uygulanmasına İlişkin Yönerge uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesinin kararının davacı tarafından usul ve hukuka aykırı olduğu öne sürülerek temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.
Temyizen incelenen karar, usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına oy birliği ile karar verildi.\\\"
Yukarıdaki Danıştay kararını;
1. Davacının hangi yoldan Türk vatandaşlığını kazanmak için müracaatta bulunduğunu ve buna ilişkin kanuni düzenlemenin vatandaşlık hukuku içindeki yeri? (15 p)
2. İdarenin takdir hakkını kullanmasını hukuka uygunluk açısından değerlendiriniz. (15 p)
III- Aşağıdaki kavramları bir ya da iki cümle ile kısaca açıklayınız.
a) Iskat (5 p)
b) Asgari Had Esası (Adaletin Milletlerarası Standardı Prensibi) (5 p)
